28 tot en met 30 april

Half Nederland is op vakantie gegaan dit weekend. Ook een flink deel van het Nijmeegse college heeft de benen genomen naar verre en vooral zonnige oorden. Zelf ben ik deze week ook een paar dagen weg en voor het overige paraat.

Maandagochtend rijd ik naar de Damclub Lent aan de Jo Eversstraat, om daar de eerste officiële zet te doen voor de halve finale van de Nederlandse damkampioenschappen voor junioren. Ik zie al wat gespannen hoofden aan de borden zitten. Organisator Sander Spaans, zelf een goede dammer en ook kleinzoon van mijn schoonvader, houdt een mooi openingswoordje en vervolgens feliciteer ik de club met het zeventig jarig bestaan. Het is lang geleden dat ik zelf gedamd heb, dus ik heb enige hulp nodig voor die eerste zet. Het loopt allemaal goed af.

Maandagmiddag heb ik verschillende ambtelijke overleggen, al zijn ook die vanwege de vakantieperiode in samenstelling flink uitgedund. Aan het einde van de middag komt een nietsvermoedende André Stufkens mijn kamer binnen. Nu ja, niets vermoedend; op weg naar het stadhuis werd hij alvast door een onverlaat gefeliciteerd, jammer. Vrijdag bij de lintjesregen zat hij in Parijs, vandaar dat hij nu pas aan de beurt is. André krijgt door mij de onderscheiding Ridder in de Orde van Oranje Nassau opgespeld vanwege zijn grote verdiensten voor de geestelijke en culturele nalatenschap van de grote Europese en Nijmeegse filmer Joris Ivens en voor zijn inspanningen om de middeleeuwse kunst van de gebroeders Van Limburg onder de aandacht te brengen. Mijn kamer zit vol vrienden en familie van André. Hij is er zichtbaar verlegen mee.

’s Avonds eet ik bij Tijn en Agnes Kortmann in De Heilig Landstichting. Meer dan 26 jaar geleden kwam ik voor de eerste keer bij hen thuis, toen als jonge wetenschappelijk medewerker van een jonge en versbenoemde hoogleraar staatsrecht. Door de jaren heen is de vriendschap gebleven.

Dinsdag 29 april gun ik mijzelf een cultureel dagje in de regio. Ik breng een privébezoek aan het Bevrijdingsmuseum in Groesbeek en bekijk nauwkeurig de fraaie expositie Nijmegen tussen bezetting en bevrijding, die ik vorige week mocht openen. In de museumshop schaf ik de oorlogsherinneringen aan van James Megallas, de meest gedecoreerde militair van de beroemde 82^ste Airbornedivisie. Megallas vocht als luitenant van de Italiaanse stranden tot en met Berlijn. In Nijmegen stak hij op 20 september 1944 met H-compagnie van het 3^de bataljon, 504^de pararegiment in de eerste aanvalsgolf de Waal over en behoorde bij de mannen die de noordzijde van de verkeersbrug veroverden.

Ook bezoek ik het museum Kurhaus in Kleve, waar de jonge en internationaal befaamde Britse kunstenaar David Thorpe exposeert. Kleve heeft oog voor vernieuwende kunst. Thorpe maakt collages, schetsen en installaties, vreemdsoortige bouwsels in een utopische omgeving.

Op Koninginnedag mag ik ’s morgens een Koninklijke onderscheiding (Ridder in de Orde van Oranje Nassau) opspelden aan de oud-voorzitter van het College van Bestuur van de Radboud Universiteit, Tom Stoelinga. Tijdens de Lintjesregen zat hij in China, zodat hij er niet bij kon zijn in de Vereeniging. In kleine kring, op zijn thuisadres, roem ik zijn grote verdiensten voor diverse maatschappelijke en onderwijsorganisaties.

Daarna bezoek ik de festiviteiten die de Oranjestichting midden op het Goffertpark organiseert. Voorzitter Jos Hekking leidt mij rond en is vergenoegd dat ik deze keer de das van zijn stichting die ik bij mijn aantreden kreeg, heb omgedaan. Het is een tikje wisselvallig maar tijdens onze rondgang blijft het droog. Een fraai koor uit Wijchen, dat nog wel wat meer mannelijke leden kan gebruiken, zingt het Wilhelmus en moderne hits en gezamenlijk drinken we een oranjebitter. Onder de activiteiten is ook een oefengolfcourse, waar ik een balletje mag slaan. Ik golf zelf niet en vraag mij af waar al die anderen toch de tijd vandaan halen.

25 april

Om 10 uur verzamelen zich honderden mensen in de grote zaal van concertgebouw De Vereeniging. Zestien ‘decorandi’ zitten er tussen. Een aantal weet wat er gaat gebeuren en heeft het beste pak er voor aangetrokken. De universiteit informeert vooraf de te onderscheiden wetenschappers. Voor anderen blijft het een goed bewaard geheim en dat vind ik eigenlijk leuker. Ook dit jaar lukt het om mensen onder valse voorwendselen de zaal in te krijgen. Een mevrouw denkt dat ze voor de onderscheiding van een vriendin komt, een ander is door een vriendinnenclubje hierheen gelokt. Ook oud-burgemeester Ed d’Hondt, bestuurlijk alleskunner van beroep, weet van niets. Hij denkt dat hij is uitgenodigd om de onderscheiding van universiteitsvoorzitter Roelof de Wijkerslooth op te sieren. Naïef, oordeelt zijn vrouw Estelle, die in het complot zit, achteraf terecht. Een paar mensen die deze keer in de prijzen vallen, zijn helaas in het buitenland. Die krijgen de komende dagen alsnog hun onderscheiding. De Nijmeegse ‘vangst’ is ook dit keer heel divers: van eminente wetenschappers tot vrijwilligers in de ouderenzorg en parochie. En van een politieke ‘plakker’ als oud-raadslid Van Soest tot de directeur van metaalbedrijf Hendriks. Een beetje weinig vrouwen (4 op de 16) en geen enkele allochtone Nijmegenaar. Dat kan en moet anders!

Na de uitreiking en opspelding wordt van alle gedecoreerden een fraaie groepsfoto met burgemeester gemaakt, oranjebitter in de hand. Een jolige stemming en dat mag ook als mensen in het maatschappelijke zonnetje worden gezet.

Terug op het stadhuis heb ik tijd voor een paar telefoontjes en een snelle lunch. Daarna vindt in de Treveszaal de presentatie van een rapport van de Politieacademie plaats. Als voorzitter van de door minister Ter Horst ingestelde commissie Overlast Jaarwisseling krijg ik het eerste exemplaar overhandigd van een onderzoek naar de overlast en schade van de jongste jaarwisseling. “Nederlands grootste evenement” noemen de onderzoekers Otto Adang en Edward van der Torre Oud en Nieuw. Daar hebben ze gelijk in. We moeten daarom ook meer landelijke afspraken maken over de aanpak van de orgie van geweld en vernieling die de jaarwisseling tegenwoordig lijkt te zijn. Het rapport werd onder embargo eerder aan de pers verstrekt. Toch stond de inhoud vandaag al in De Gelderlander, vreemd.

Om 14 uur ben ik in Beuningen in het crematorium Rijk van Nijmegen. De uitvaart van Dennis van Uhm trekt veel belangstelling. Honderden militairen brengen een laatste groet, net als evenzovele burgers. Het duurt lang voordat de plechtigheid kan beginnen. Het zijn emotionele uren voor familie, vrienden en maten uit het leger. De dienst wordt via internet ontvangen in Uruzgan, zodat de jongens die met Dennis van Uhm daar hebben geleefd, gelachen en gevochten het afscheid kunnen volgen. Generaal Van Uhm spreekt mooi en zelfs met humor over zijn enige zoon. Het is goed om hier als Nijmeegse burgemeester bij te zijn, ik breng de laatste groet namens alle Nijmegenaren die een stadgenoot verliezen.

24 april

Vandaag besteed ik een groot gedeelte van de dag aan oefenen. Een beetje burgemeester moet goed voorbereid zijn op crises, rampen, openbare ordeverstoringen en aanverwante artikelen. Je kunt er natuurlijk veel over lezen en er veel over spreken, maar zoveel mogelijk realistisch oefenen is toch het beste. Echte crises, zoals de stroomstoring in Zaltbommel en omgeving van een paar maanden geleden, zijn uit een oogpunt van ervaring en expertise natuurlijk het beste, maar ja.

Vandaag oefenen drie veiligheidsregio’s en de provincie Gelderland samen op het provinciehuis in Arnhem een zware overstroming. In onze regio Gelderland-Zuid houden volgens het scenario de dijken het niet langer en dreigen zowel de Bommelerwaard als de Ooypolder onder te lopen. De Nijmeegse benedenstad wordt ook bedreigd. In het regionaal beleidsteam (RBT) zitten onder meer de burgemeesters van Zaltbommel, Millingen en Maasdriel, politie- en brandweerchefs, iemand van Rijkswaterstaat, de dijkgraaf van Rivierenland, een liaison van de krijgsmacht, kortom iedereen die er maar enigszins mee te maken krijgt. Zo’n oefening heeft altijd iets kunstmatigs, maar iedereen vat het uitermate serieus op en dat is ook de enige manier om het goed te doen. Met de voorzitters van de veiligheidsregio’s en de commissaris van de Koningin houden we na de regionale bijeenkomsten bestuurlijk beraad. We eindigen met een heuse persconferentie waarin studenten van de school voor journalistiek ons het vuur na aan de schenen leggen. Wie heeft er schuld, was u wel goed voorbereid, had niemand die waterstand kunnen voorzien enzovoorts. Ook de communicatie vereist training.

Eind van de middag neem ik, terug in Nijmegen, de toespraakjes door die ik morgen ter gelegenheid van de lintjesregen zal houden. Wil dat leuk worden, dan moet er natuurlijk her en der een persoonlijke kleur aan worden gegeven en het mag ook niet allemaal loodzwaar zijn.

Aan het begin van de avond ga ik naar het rouwcentrum aan de burgemeester Daleslaan. Daar ligt Dennis van Uhm opgebaard, de Nijmeegse eerste luitenant die vorige week samen met soldaat Mark Schouwerink in Uruzgan sneuvelde door een bermbom. Ik loop langs de baar en betuig de laatste eer. Daarna heb ik de gelegenheid om Dennis’ ouders in een zijkamertje te condoleren. Peter van Uhm is geboren en getogen Nijmegenaar en wil volgend jaar samen met zijn vrouw weer in onze stad komen wonen. Dicht bij hun zoon, dachten ze tot een week geleden.

23 april

De eerste afspraak vandaag is met iemand van het Nederlands Instituut voor Fysieke Veiligheid (NIFV), die mij interviewt ten behoeve van de evaluatie van de stroomstoring in de Bommeler- en Tielerwaard eind 2007. Ik was er indertijd als voorzitter van de veiligheidsregio veel tijd aan kwijt, maar leerde ook veel. Nuttig om de balans op te maken.

Daarna enkele ambtelijke overleggen over onder andere dienstverlening en burgerzaken en over de infrastructurele verbindingen met Duitsland. Om 14 uur meld ik mij op de universiteitscampus om als gasthoofdredacteur tijdens een redactievergadering van VOX het komende nummer te bespreken. Dat nummer staat in het teken van de band tussen de stad en de universiteit die dit jaar 85 jaar oud is. Als alles doorgaat waar wij het nu over hebben gehad, wordt het een mooi jubileumnummer.

Na een uurtje race ik weg om net op tijd in Groesbeek te zijn voor de opening van de tentoonstelling “Nijmegen tussen bezetting en bevrijding” in het Bevrijdingsmuseum. Eigenlijk is het een heropening, want een aantal jaren geleden was de tentoonstelling ook al te bewonderen in ons eigen stadhuis. Nu is de expositie echter verbeterd en uitgebreid, onder meer met bijzonder materiaal uit de kelders van het Bevrijdingsmuseum. Opnieuw heeft maker Frank Eliëns eer van zijn werk. De tentoonstelling geeft een goed en indrukwekkend beeld van Nijmegen door de bezettingsjaren heen en van de verschrikkingen die onze stad heeft moeten verduren. Hoewel de expositie op Groesbeeks grondgebied is, mag ik hem als Nijmeegs burgemeester openen. Ook stel ik officieel een databank in gebruik die onder auspiciën van het Nijmeegs 4 en 5 mei-comité is ingericht. De databank geeft een overzicht van alle dodelijke slachtoffers uit Nijmegen van 1940 tot 1945. Van verzetsmensen tot weggevoerde en vergaste joden en van slachtoffers van het vergissingsbombardement tot mensen die gedood werden door oorlogshandelingen in en na september 1944.

Aan het eind van de middag terug op het stadhuis. Eerst overleg met plaatsvervangend raadsgriffier Ellen Hoenderkamp over de raadsvergadering van vanavond, daarna snel eten met woordvoerder Freico en persoonlijk medewerker Marjo. Aan het begin van de avond vergadert de “raadskamer” over de “politiebrief” die ik namens de Nijmeegse driehoek aan de raad stuurde. Daarin staan de prestaties en ambities van ons Nijmeegse politiedistrict. Districtschef Aart Garssen en officier van justitie Ellis van Dusschoten zijn aanwezig om desgewenst vragen te beantwoorden. De raadsleden zijn complimenteus over de brief zelf en over de inspanningen om de veiligheid en het veiligheidsgevoel te verbeteren. Alleen de vertegenwoordiger van Gewoon Nijmegen vindt het allemaal maar niks. De politie is volgens hem niet te vertrouwen. Tja..

Later op de avond gaat de raadsvergadering redelijk voorspoedig ondanks het feit dat er maar liefst vier onderwerpen zijn aangemeld voor het vragenhalfuurtje dat dientengevolge een uitgebreid uurtje wordt. Hoofdonderwerp is het bestemmingsplan Stadsbrug en Energieweg, dat uitnodigt tot 9 moties en 3 amendementen. Het collegevoorstel blijft goed overeind. Rond middernacht nog een glas rosé tijdens de maandelijkse raadsborrel.

21 en 22 april

Het college gaat twee dagen de hei op. Nu ja, twee dagen, eigenlijk anderhalve dag. En hei is wat teveel gezegd, we trekken ons terug in hotel en conferentiecentrum Groot Warnsborn aan de zuidrand van Arnhem. Het is prachtig lenteweer en ons vergaderverblijf oogt paradijselijk. Dat is een nadeel want met zo’n schitterende omgeving vergaat je vanzelf de lust om binnen te vergaderen.

Toch doen we dat. En intensief ook. Maandagochtend besteden we aan een goede bespreking van de hoofdlijnen van de Perspectiefnota, onze Nijmeegse voorjaarsnota die de kern van de begroting voor 2009 zal bevatten. De komende weken wordt de Perspectiefnota verder ingevuld. Na de lunch spreken we over enkele grote thema’s die het Nijmeegse stadsbestuur bezighouden, waaronder de ‘ongedeelde stad’ en de verdere ontwikkeling van de Waalsprong. Tussen de bedrijven door maken de collegeleden af en toe even een wandelingetje, al was het maar omdat in het hotel de mobiele telefoonverbinding nagenoeg wegvalt. Ondanks die handicap lukt het mij toch om drie machtigingen tot inbewaringstelling op grond van de Wet Bijzondere Opname Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) telefonisch af te geven. Ook hoor ik via het mobieltje van het uitstel van de beslissing in kort geding over het gekraakte TPG-pand tot 7 mei. Waarom de rechter niet direct uitspraak heeft gedaan, is mij niet duidelijk.

Tijdens het eten ’s avonds worden natuurlijk de Nijmeegse politiek en het hele leven doorgenomen.

Dinsdagochtend volgt onze reguliere collegevergadering. Een van de voorstellen die we behandelen, is de mogelijkheid om tijdens bijzondere evenementen beperkingen aan te brengen in de verkoop van alcoholhoudende dranken. Tijdens de Vierdaagse is het een toenemend probleem dat vooral jongeren ’s avonds op grote schaal blikjes bier en andere alcohol inslaan en ergens in de binnenstad soldaat maken. Dat draagt bij aan het zogenoemde ‘klemzuipen’; het verpakkingsmateriaal kan bovendien als wapen worden gebruikt. Het college meent dat het verstandig is om het mogelijk te maken dat ’s avonds niet alleen de verkoop van alcohol in glas wordt beperkt, maar ook alcohol in plastic en blik en dergelijke.

Een ander besluit is de openstelling van een geboorteloket in het UMC St. Radboud gedurende enkele ochtenden in de week. Zo maken we het voor jonge vaders (èn moeders!) makkelijker om aangifte te doen.

’s Middags terug in Nijmegen. Eerst het wekelijkse persgesprek, daarna overleg met mijn secretaresse, post en telefoontjes. Het tweede deel van de middag is bestemd voor het afscheid van Marcel Wintels als voorzitter van het college van bestuur van de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN). Ik houd een toespraak over het belang van de HAN voor de regio Nijmegen. Die is groot. Uit de speech van de nieuwe voorzitter Ron Bormans, die de afgelopen jaren al tweede man was, blijkt een stevige competitiedrang tussen beide heren. En humor, veel humor en dat is altijd goed.

Om 18 uur terug op het stadhuis voor een naturalisatiebijeenkomst voor nieuwe Nederlanders. Ook dit keer komen ze oorspronkelijk uit alle mogelijke landen verspreid over 4 continenten. Ik vind het altijd een feest om deze mensen een certificaat van Nederlanderschap te overhandigen. Voor het Wilhelmus is ditmaal gekozen voor een a capella uitvoering van het Koninklijk Nijmeegs Mannenkoor. Mooi maar erg traag en zwaar. Het lijkt alsof ik in slow motion meezing.

Het hele college eet samen een hapje in Verzorgingshuis Boszicht in Brakkestein waarin gedurende deze weken studenten een “Happietaria” hebben gevestigd. Eten voor het goede doel dus, dat doen we graag. Het is bovendien nog lekker ook, dus in het geheel geen straf.

Helaas kan ik maar een uurtje blijven. Terug op het stadhuis ben ik in onze eigen raadzaal te gast bij de Nijmeegse afdeling van D66, die een ‘masterclass’ organiseert. Ik spreek over dualisme in de gemeentepolitiek en de gevolgen daarvan voor zowel gemeenteraad als wethouders. Leuk onderwerp en goede vragen uit de zaal.

Om 21.30 uur de laatste klus voor vandaag, maar wel een leuke. In de Pskovlaan vergadert het bestuur van de Stichting Openbaar Carnaval Nijmegen (SOCN) bij een van de bestuursleden thuis. Volkomen onverwacht val ik samen met zijn vrouw en kinderen binnen om scheidend voorzitter Jo de Bruijn een Zilveren Waalbrugspeld op te prikken. Begonnen bij de Vrolijke Heikneuters stoomde Jo op naar de SOCN waarvan hij zowel penningmeester als voorzitter werd. Rust en overzicht straalde hij uit. En binnenpret.

18 april

De verkoudheid ontvlamt ’s nachts in alle hevigheid. Ik ben ’s ochtends nauwelijks in staat om te praten en zeg mijn afspraken af. Helaas hoort daar ook de lunch van de burgemeesterskring Nijmegen en omstreken met de commissaris van de Koningin bij. Nu ja, Clemens Cornielje kom ik gelukkig vaker tegen.

Rond de middag ontvang ik het treurige bericht dat de Nijmeegse Dennis van Uhm, luitenant eerste klasse, samen met soldaat der eerste klasse Mark Schouwink, in Afghanistan is omgekomen. Ik condoleer de familie met dit grote verlies.

In overleg met Defensie besluit ik een condoleanceregister in de Stadswinkel te openen. De gemeente Nijmegen zal de komende week op verzoek alle medewerking verlenen aan de verdere organisatie rondom de uitvaart.

’s Middags kalefater ik mijzelf voldoende op om toch op het stadhuis een vergadering voor te zitten van de Stuurgroep Bovenregionale politiesamenwerking. De leden komen van Groningen tot Venlo en Den Haag speciaal naar Nijmegen en ik wil ze niet teleurstellen. Het onderzoek dat de korpsbeheerders met de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie hebben afgesproken moet uiterlijk in september helemaal klaar zijn, dus we moeten voortgang maken. Gelukkig lukt dat ook, mede dank zij de mensen van Twijnstra Gudde.

Aan het begin van de avond spreek ik met volle neus en dikke keel in de aula van de universiteit 250 studenten uit dertig verschillende landen toe. Zij vormen de Radboud International Model United Nations en ondergaan de komende dagen de werking van de internationale diplomatie. Mijn Engelse uitspraak is door de omstandigheden vandaag niet optimaal, hoor ik zelf. Oud-minister en VN-afgevaardigde Jan Pronk houdt de keynote speech maar ik maak dat niet meer mee. Naar huis en onder de wol om morgen nog een beetje conditie te hebben voor de Bondsraad (het parlement) van de Consumentenbond in Den Haag en het partijcongres van D66 in Rotterdam. Hopelijk voel ik me dan wat beter.

Toespraak: Congres Burgerzaken

Dames en heren,

“Daar ben ik weer” zou ik bijna tegen u zeggen, want vier jaar geleden stond ik hier ook al op dit podium, tijdens uw jaarlijkse congres. Toen in een andere hoedanigheid, namelijk als de minister die verantwoordelijk was voor de publieke dienstverlening.

Vandaag sta ik voor u als burgemeester van Nijmegen, de oudste stad van Nederland. Al rond het begin van onze jaartelling bewoonden zo’n 10.000 Romeinse soldaten en duizenden burgers de Nijmeegse stuwwal. Nijmegen was de eerste echte stedelijke samenleving in ons land. Zoals u allen weet, waren het de Romeinen die zijn begonnen met het tellen en registreren van hun burgers. Wellicht betekent dat dat Nijmegen de eerste stad in Nederland was die enige vorm van bevolkingsadministratie kende. Het is dan ook geen wonder dat de organisatie van dit congres bij mij is uitgekomen!

In vier jaar tijd kan er veel gebeuren, dus ik heb even mijn speech van destijds uit de archieven opgediept. Even terugblikken op mijn ambities als minister vier jaar geleden. Zijn al mijn mooie voornemens werkelijkheid geworden? Of is na mijn aftreden het programma Andere Overheid als een nachtkaars uitgegaan, zonder mijn bezielende leiding?

17 april

Om 10 uur ben ik in Noordwijkerhout op het jaarcongres van de Nederlandse Vereniging van Burgerzaken. Ik ben de openingsspreker op de tweede dag van het congres dat als thema heeft: De toekomst begint vandaag. Tja, dat was gisteren ook al zo natuurlijk. Ik krijg de kans om over onze Nijmeegse ervaringen rond dienstverlening en burgerzaken te spreken, maar ook om terug te kijken op de afgelopen jaren. Vier jaar geleden sprak ik ook op het jaarcongres, toen als voor de publieke dienstverlening verantwoordelijke minister. Als ik de toespraak van toen nog eens nalees, merk ik dat de ambities hoog waren maar de middelen beperkt. We hebben in deze jaren wel voortgang geboekt maar eigenlijk nog te weinig. Zie hier mijn toespraak van vandaag.

In de auto terug veel telefoontjes en stukken afdoen, een kleine twee uur geconcentreerd werken zonder afleiding.

’s Middags vergaderingen van het dagelijks bestuur van onze veiligheidsregio en het adviescollege van de politieregio, beide bij de regionale brandweer aan de Groenewoudseweg. We hebben gelukkig de tijd om uitgebreid te spreken over de ontwikkelingen rond de regionalisering, de wijkagenten nieuwe stijl en de vorming van nieuwe teams bij de politie.

Met hoofdofficier Remco van Tooren praat ik nog even na over ons initiatief om in Nijmegen een Veiligheidshuis te beginnen.

Aan het eind van de middag rijd ik naar Utrecht voor een vergadering van de Raad van Toezicht van de Consumentenbond. Ik voel een fikse verkoudheid opkomen die mij parten gaat spelen.

16 april

Het eerste overleg van de dag is gelijk het belangrijkste. We spreken opnieuw met de directeuren van de woningcorporaties die in Hatert actief zijn. We verkennen de mogelijkheden om tot een akkoord te komen. Het gaat niet snel, maar er zit wel vooruitgang in. Den Haag moet ook een handje helpen.

's Ochtends heb ik ook een merkwaardig interview met een snelle jongen die in België een Manager Magazine uitbrengt in grote oplagen en deze keer Nijmegen onder de aandacht wil brengen. Ik moet enigszins wennen aan zijn stijl, benieuwd wat er uiteindelijk van komt.

Verder overleg in het bestuursteam Handhaving over verschillende projecten waar handhaving en strikt overheidsoptreden noodzakelijk zijn. Ook bereid ik de komende bespreking in het college over onze Perspectiefnota 2009 voor met wethouder Financiën Peter Lucassen en de komende vergaderingen in de veiligheidsregio met bestuurssecretaris Rinie Verhoeven. Met medewerkers en wethouder Hannie Kunst praat ik over tal van onderwerpen die samenhangen met stadspromotie.

Twee geschiedenisstudenten aan de Universiteit van Amsterdam schrijven een scriptie over de al dan niet bestaande ideologie van D66. Ze hebben al met Hans van Mierlo, Jan Terlouw, Boris Dittrich en Alexander Pechtold gesproken en ik ben de laatste op hun lijstje. Leuk gesprek, ze zijn goed op de hoogte. Heeft D66 eigenlijk wel een ideologie? Als pragmatische partij hebben we altijd idealen geprefereerd in plaats van ideologie, dat toch vooral een dwingend denkkader is. Maar ja, tegelijkertijd voelen we ons wel de nazaten van de vrijzinnig democraten van vroeger, een eigen ideologische stroming tussen sociaaldemocratie en economisch liberalisme in. Ik voel me wel thuis bij het etiket vrijzinnig.

Aan het einde van de middag ontvang ik de Gouverneur van Aruba, Fredis Refugnol. Als minister voor Koninkrijkszaken mocht ik hem indertijd voordragen voor benoeming. Hij kon in december niet bij het Koninkrijksconcert zijn en maakt dat nu goed met een bezoek aan Nijmegen. De directeur van zijn kabinet, Harold Boersen, is een oude vriend uit het Nijmeegse en een voormalige collega bij Binnenlandse Zaken. Tijdens het diner in het Savarijn komt natuurlijk de zaak-Hollaway aan de orde, maar ook de Nijmeegse Arubaanse bevolking (11 procent van de “Antillianen”), de vernieuwing van de structuur van het Koninkrijk, de Arubaanse politiek en economie en natuurlijk Nijmeegse zaken. De Gouverneur is voor de eerste keer in onze stad, hoe is het mogelijk!

15 april

Het college heeft een drukke agenda vandaag. Eerst een presentatie van wethouder Hannie Kunst over ons economisch beleid. Het gaat goed met Nijmegen, maar het kan nog beter als we ons gericht inspannen. Daarna een geheel gevulde vergadering over grotere en kleinere zaken die ons tot de lunch aan de stoelen gekleefd houdt. Aan het begin van de middag praten Hannie en ik het college bij over de ontwerpen voor slogan en beeldmerk van de Nijmeegse citymarketing. Over niet al te lange tijd hopen we onze ‘stakeholders” (de bedrijven, kennisinstellingen, cultuurmakers, toerismebureau enzovoorts) en natuurlijk de gemeenteraad goed nieuws te kunnen presenteren en daarvoor draagvlak te krijgen.

Het college besluit vandaag ook tot compensatie van de fiscale aanslag voor het gebruik van de dienstauto door de vorige burgemeester Guusje ter Horst. De fiscus heeft vorig jaar plotseling laten weten strenge, in mijn ogen zelfs veel te strenge, normen te laten gelden voor het ‘zakelijk gebruik’ van de dienstauto. Worden er meer dan 500 km met de dienstauto gereden die niet als zakelijk worden aangemerkt, dan moet de burgemeester een bijtelling van ruim een vijfde van de cataloguswaarde van de auto betalen. Net zoals dat bij leaseauto’s het geval is als mensen die niet alleen voor hun bedrijf maar ook privé gebruiken. Het grote verschil is evenwel dat dienstauto’s nooit voor vakanties of privégebruik in het weekend worden gereden. Zelfs als ik dat zou willen, kan dat niet want ik heb niet de beschikking over de auto en zelfs niet over de sleutels, die heeft de chauffeur.

De discussie gaat echter niet over dat echte privé-gebruik, maar over ritten naar en van vergaderingen voor nevenfuncties die niet rechtstreeks voortvloeien uit het burgemeesterschap. Voor de gemeente is het vaak nuttig dat de burgemeester is allerlei landelijke netwerken meedraait, dat levert contacten op en goodwill voor de stad. Denk bijvoorbeeld aan de jury van een literatuurprijs of het lidmaatschap van een adviesraad voor energievraagstukken of volkshuisvesting of openbaar bestuur. Mensen die dat soort contacten hebben zijn juist interessant voor het burgemeesterschap van de stad. De strenge fiscalisten menen echter dat dit allemaal privélolletjes zijn, met als consequentie dat de vorige burgemeester nu voor veel geld wordt aangeslagen over de periode 2002-2005, toen niemand nog kon weten dat de belastingdienst de regelgeving zo streng interpreteert.

Nu Guusje ter Horst een behoorlijk deel van de vergoedingen die ze voor diverse nevenfuncties kreeg in de kas van de gemeente stortte, heeft het college besloten de aanslag die de fiscus haar alsnog oplegt, over te nemen. Dat lijkt mij juist en rechtvaardig.

Ik rij nu zelf voor mijn niet rechtstreeks uit het burgemeesterschap voortvloeiende functies met mijn privé-auto of in enkele gevallen met de trein of een gecharterde taxi. Niet altijd even handig, want de dienstauto is toch een soort verlengd kantoor waarin je ongestoord kan telefoneren, stukken lezen en tekenen enz. Soms neemt het ook bizarre vormen aan. Het kabinet vraagt mij voorzitter te zijn van een commissie die moet adviseren over de aanpak van overlast tijdens de jaarwisseling. Dat is natuurlijk geen privé-dingetje. Niettemin schijnt de fiscus reizen naar vergaderingen van deze commissie niet als zakelijk verkeer te zien, omdat ik dat als burgemeester van Nijmegen niet per sé hoef te doen…. Hoe verzinnen ze het.

Na de collegevergadering legt het voltallige college een werkbezoek aan Zwanenveld af. Veel interessante onderwerpen zorgen er voor dat de planning in het honderd loopt. Het werkbezoek moet om 17.30 aflopen. Uiteindelijk ga ik om 17.50 weg om nog op tijd te zijn voor mijn volgende afspraak. Later hoor ik dat mensen uit de 40^ste straten boos zijn dat zij niet aan de beurt zijn gekomen. Dat is inderdaad jammer. Volgende keer moeten we ons strakker aan de tijd houden, anders krijg je dit soort teleurstellingen.

Die volgende afspraak is mijn tweewekelijkse eetbezoek aan Nijmeegse families. Dit keer in de Goffertbuurt bij de familie Wessels en hun buren Roos. Zoontje Pepijn ligt in het ziekenhuis met een ernstige virusinfectie, maar gelukkig gaat het nu de goede kant op. Moeder Astrid blijft bij hem in het ziekenhuis, maar vader Roeland wil de gast aan tafel toch ontvangen, zij het dan bij de buren Frank en Sasha Roos die een fantastische nasimaaltijd hebben bereid. Met een dierenarts, een kinderpsychologe en een ICT-consultant aan tafel gaat het gesprek al snel over de economische kansen van Nijmegen, de uitstraling van de stad, het hondenlosloopbeleid (mooi scrabblewoord) en het leefklimaat in buurt en regio. De tuinen van de mooie huizen sluiten aan op een gemeentelijke binnentuin die daadwerkelijk als sociale ontmoetingsplaats en ideale speeltuin figureert.

Tegen 21 uur sluit ik nog even aan bij de Moenenlezing die door de plaatselijke PvdA wordt georganiseerd in de raadzaal. Gastspreker is de hoogleraar strafrecht Ybo Buruma, die ik nog ken uit de tijd dat hij werkte voor de Enquêtecommissie Opsporingsmethoden (1995-1996). Ybo is kritisch op het nieuwe beleid om achter ieders voordeur op te treden. Klinkt me als muziek in de oren.

14 april

En NEC deed het opnieuw! Ik ga er nu toch echt van uit dat we serieus voor het Europese voetbal in aanmerking komen. Als jochie zag ik ooit Barcelona in Nijmegen spelen en dat wil ik nog wel eens meemaken. Gelukkig bleef het ook rustig op straat en in het stadion. Hoe kwetsbaar betaald voetbal is. Blijkt wel uit de brand in het Groningenstadion. Zoiets moet kost wat kost bij ons worden voorkomen.

Gisteravond verzocht de fractievoorzitter van GroenLinks in de raad mij om de ontruiming van het gekraakte voormalige TPG-pand bij het station uit te stellen totdat politiek overleg heeft kunnen plaatsvinden. Ik ga daar niet over, want er is geen sprake van een openbare orde aangelegenheid maar van justitieel optreden. Niettemin kan ik hem melden dat er de volgende 24 uur niet wordt opgetreden. Het overleg dat vandaag tussen de fractievoorzitters uit de gemeenteraad plaatsvindt (het zogenoemde seniorenberaad), levert echter geen nieuwe gezichtspunten op die reden zouden zijn om aan te dringen op uitstel of afstel van de ontruiming.

In de krant dit weekend een groot stuk over onze plaatselijke tippelzone. De strengere toegangsregels met pasjes voor vrouwen die van hier en minstens 18 jaar oud zijn, zouden problemen opleveren met illegaal tippelen en onvoldoende zorg. Zegt Iriszorg, die dat echter in de afgelopen maanden niet met gemeente of politie heeft gedeeld. Er worden getallen genoemd die niet kloppen en suggesties gedaan die op zijn minst betwijfelbaar zijn. Waarom wordt er niet eerst bij ons aan de bel getrokken in plaats van naar de krant gaan? Ik neem de signalen wel serieus, maar we gaan niet overhaast ons beleid wijzigen als we niet eerst alle feiten op een rij hebben.

Vanochtend ontvang ik in het kader van ons veiligheidsbeleid het PvdA-Kamerlid Atje Kuiken. Ik spreek haar ook wel eens over de wetgeving op de veiligheidsregio’s, maar vandaag is ze in Nijmegen voor het lokaal vandalismebeleid. De plannen die de PvdA landelijk en lokaal lanceert, vragen nogal wat Haagse wetgeving, die wij in Nijmegen wel steunen maar niet kunnen afdwingen.

De rest van de dag veel ambtelijke overleggen, waar heel belangrijke zaken worden besproken, maar nogal saai voor dit weblog.

Toespraak: Manifestatie Een land, één samenleving

De rechtsstaat onder druk

De democratische rechtsstaat dreigt te worden uitgehold. Dat is een conclusie die de vice-president van de Raad van State, Herman Tjeenk Willink in zijn jongste jaarverslag trekt.

Hij wijst er bijvoorbeeld op dat er onvoldoende onderscheid wordt gemaakt tussen politieke instituties zoals parlement en regering, en politieke ambtsdragers – dat zijn de Kamerleden, ministers en staatssecretarissen. Met “de politiek” wordt zo’n beetje alles bedoeld, zonder nuancering en zonder een scherpe scheiding met dat andere containerbegrip “de overheid”. Die overheid is op zijn beurt zo verknoopt geraakt met de markt dat onduidelijk is geworden wie nog waarvoor verantwoordelijk kan worden gesteld en waar de grenzen van de publieke taak liggen.

Tjeenk Willink pleit voor een herwaardering van de bureaucratie van inhoudelijk deskundige ambtenaren als schakel tussen de politiek verantwoordelijke bestuurders en het primaire proces op de school, het ziekenhuis en de straat.

11 en 12 april

Vrijdag heb ik her en der telefoongesprekken en een vergadering van het bestuur van de Nationale Hoorstichting. Als ‘ervaringsdeskundige’ vind ik het belangrijk om bij te dragen aan een betere revalidatie van mensen met een verminderd gehoor en natuurlijk aan de preventie van gehoorschade. Dat laatste is vooral een probleem op het industriële werk en voor jongeren. De mp3-spelers, iPods en hoe die apparaten verder allemaal mogen heten, kunnen het gehoor van jonge mensen structureel beschadigen als ze op maximale sterkte worden gebruikt. Laten we ons daar druk over maken in plaats van de onschuldige mosquito..

Een fors deel van de dag zit ik achter de computer om de toespraak voor te bereiden die ik zaterdag uitspreek op de manifestatie Eén land, één samenleving. Ik ben altijd een last minute schrijver geweest en ook dit keer is de tekst pas aan het einde van de avond af.

Zaterdag treed ik eerst op voor leden van de Consumentenbond die geïnteresseerd zijn in ons ledenparlement, de Bondsraad. Als voorzitter van de Bond en van de Raad van Toezicht geef ik ze enig inzicht in onze organisatie en verantwoordelijkheden.

Daarna naar de Aula van de Radboud Universiteit voor Eén land, één samenleving. Deze actie is een paar jaar geleden gestart door gezaghebbende (oud-) politici van zeer verschillende partijen, zoals Hans Dijkstal, Tineke Lodders, Bas de Gaay Fortmann, Anja Meulenbelt en Mohammed Rabbae. Een manifest dat oproept om zorgvuldig en rechtmatig met elkaar om te gaan en integratie niet te laten vervuilen door populisme, is inmiddels door duizenden mensen ondertekend (zie http://www.eenlandeensamenleving.nl/). Eerdere manifestaties waren in Amsterdam en Rotterdam, dit jaar is Nijmegen aan zet. De gemeente ondersteunt de doelstellingen en levert graag een bijdrage. De burgemeester houdt op verzoek van voorzitter Mohamed Rabbae de slottoespraak over het thema ‘rechtsstaat’. Ik maak mij net als de vice-president van de Raad van State zorgen over de toekomst van onze rechtsstaat, maar op andere gronden. U kunt dat hier nalezen.

Morgen naar NEC-Vitesse en eerst met collega Pauline Krikke de veiligheidsmaatregelen rondom de wedstrijd bekijken. Laten we hopen dat de orde wordt bewaard en de zege voor Nijmegen is. Aan het begin van het jaar heb ik gezegd dat NEC in het linkerrijtje hoort en verdomd, het begint er op te lijken.

10 april

Het bestuursteam Integrale Veiligheid komt bij elkaar en praat onder meer over de nazorg van veelplegers en de wording van het veiligheidshuis. Daarna een eerste verkenning van wensen op het terrein van mijn portefeuille voor de Perspectiefnota 2009 met onze wethouder van Financiën, Peter Lucassen. Het is per definitie zo dat het totaal aan wensen altijd de beschikbare ruimte vele malen overtreft. Bij mij dus ook, prioriteiten stellen dus.

Collega Steven de Vreeze van Tiel komt lunchen. Steven is binnen het dagelijks bestuur van de veiligheidsregio Gelderland-Zuid belast met de brandweerportefeuille. Samen met bestuurssecretaris Rinie Verhoeven nemen we de ontwikkelingen rond de regionalisering van de brandweer door. Er is een levendige discussie in onze regio die we over niet al te lange tijd in een duidelijke conclusie moeten zien te vervatten. Ook in andere regio’s leeft de schaalvergroting van de brandweer erg. Binnenlandse Zaken probeert de ontwikkelingen te versnellen met convenanten die extra geld in het vooruitzicht stellen.

Met Maarten Post, ons ‘hoofd protocol’, neem ik de uitnodigingenlijst voor het traditionele dinsdagavonddiner tijdens de Vierdaagse door. De voorbereidingen voor de hele vierdaagse-week zijn al weer in volle gang. Samen met directeur Wim Smids heeft Maarten zelfs boten bekeken waarop het vuurwerk door onze gasten kan worden bekeken.

Daarna naar Hoevelaken voor de ondertekening van een geldleningsovereenkomst tussen het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten SVn en de Rabobank. Het geld dat SVn leent, gebruiken wij weer om het mogelijk te maken dat gemeenten aan starters op de woningmarkt startersleningen verstrekt tegen zeer lage rentes. Ik heb nog nooit mijn handtekening gezet onder zo’n groot bedrag en ben blij dat ik het niet zelf hoef terug te betalen.

’s Avonds woon ik de lustrumvoorstelling in de Stadsschouwburg bij van het jubilerende studentenharmonieorkest Qharmony. Het orkest is op dreef met veel warme blazers. Ik hoor zelfs de wereldpremière van een speciaal voor dit lustrum gecomponeerd stuk, ’10 past Q’ waarin klassiek, blues en jazz naadloos worden geharmonieerd.

8 en 9 april

In het college hebben we weer een overvloed aan onderwerpen, maar we slagen er net in om op tijd klaar te zijn. Zelfs als wethouder Paul Depla er een keer niet bij is, wordt er niettemin veel gepraat. Aan de orde komt onder meer de vraag naar hotelkamers in Nijmegen. We hebben te weinig in zowel het goedkoopste als in het duurdere segment, zeg maar 1 en 4 sterren. Met een groeiend vliegveld Weeze nemen onze toeristische en zakelijke mogelijkheden toe en daar horen ook nog meer goede hotels bij.

’s Middags reis ik naar Leiden af voor de oratie van Laurens Jan Brinkhorst als hoogleraar Europees en internationaal recht en bestuur. Half Den Haag is uitgerukt om hem geluk te wensen, een netwerkbijeenkomst eerste klas. Brinkhorst houdt voor de 5^de keer in zijn lange loopbaan een intreerede als hoogleraar, de eerste was 40 jaar (!) geleden aan de Universiteit van Groningen. ’s Avonds zijn Machteld en ik bij een buffet met familie en vrienden, waaronder D66ers van het eerste uur die ik zelf ook alweer zo’n 30 jaar ken.

Woensdag is gereserveerd voor de Strategieconferentie Politie 2008, die ditmaal handelt over gezag in de samenleving en op straat. Korpsbeheerders, politiechefs en hoofdofficieren en Procureur-Generaals zijn de hele dag bijeen in een kasteeltje in Wassenaar. In ‘workshops’ wordt gedebatteerd, er zijn inleidingen van buitenstaanders als Agnes Jongerius en de filosoof Ad Verbruggen. Ik vind dat het met het gezag van de politie op straat nog wel meevalt. Voor zover het daar aan schort is dat niet zozeer het probleem van de politie maar meer een onderdeel van de uitholling van de rechtsstaat. Ik begroet de nieuwe burgemeester uit Eindhoven, Rob van Gijzel, ook al een oud-collega uit de “oude politiek”.

Op dezelfde locatie heb ik aansluitend nog een overleg tussen het bestuur van het Veiligheidsberaad en ambtenaren van Binnenlandse Zaken. Om 19 uur snel de auto in om op tijd in Nijmegen terug te zijn voor de raadsvergadering. Die verloopt ondanks stevige onderwerpen als het bestemmingsplan Stadsburg en Energieweg keurig op tijd. De opnieuw ingevoerde spreektijdbeperking dwingt tot kernachtig formuleren en kiezen waar je over wilt spreken. Voor 23.30 uur zijn we klaar.

Toespraak: Onthulling van het portret van oud-burgemeester Guusje ter Horst

Dames en heren,

Welkom in de Schepenhal van het stadhuis van Nijmegen.

Ik heet natuurlijk speciaal de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, mevrouw Ter Horst, welkom. Dit zeg ik nu even formeel, want in het vervolg spreek ik naar goede Nijmeegse gewoonte over Guusje. Je bent immers hier niet als excellentie - hoewel je dat 24 uur per dag bent - , maar als oud-burgemeester van deze stad.

Een bijzonder hartelijk welkom ook voor Jeroen Henneman, de man die Guusje ter Horst vanaf vandaag blijvend bij ons achterlaat.

Guusje, het is, als ik het goed heb, de eerste keer dat je sinds je afscheid als burgemeester, het stadhuis weer betreedt. Dat heeft natuurlijk er mee te maken dat je je opvolger niet voor de voeten wilde lopen. Toch heeft het te lang geduurd. We vinden het leuk als je langs komt. En we vinden het bovendien erg nuttig als de oud-burgemeester die nu minister is voeling met Nijmegen houdt.

7 april

De week begint zoals vaak met koffie met mijn kernstaf, het “T-team”. Daar wordt de agenda doorgenomen, interviewaanvragen, belangrijke evenementen, acties die al te lang zijn blijven liggen, dat soort dingen. Daarna komt Janneke van De Brug voor het vaste gesprekje in de rubriek Bellen met de burgemeester. Meestal dus gewoon aan tafel en niet bellen. Dit keer gaat het over de slechte uitwerking van al die aandacht en populistische emotie over islam, moslims en integratie op de samenleving. Lontjes worden kort en waar vroeger om werd gelachen, wordt nu verbeten als belediging opgevat. Redelijkheid en zorgvuldigheid in de omgang met elkaar, dat is toch in de beschaafde wereld niet te veel gevraagd?

Daarna overleg over onze citymarketing en het werk van enkele reclame- en marketingbureaus die ons voorstellen doen voor slogan en beeldmerk. Wordt vervolgd!

Na ook nog een uitgebreid overleg over veiligheidsonderwerpen, is het tijd om bij de receptie van het stadhuis Guusje ter Horst op te vangen. Zij is voor de eerste keer sinds haar afscheid terug op het oude honk en begroet er veel oude vrienden. Ze komt niet als minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties maar om als oud-burgemeester haar portret te onthullen. De galerij van oud-burgemeesters heeft een opfrisbeurt gehad en binnenkort zal haar beeltenis daar dagelijks te zien zijn. Jeroen Henneman, die met zijn vrouw voor de onthulling uit Amsterdam is overgekomen, heeft een werkelijk treffend portret gemaakt in de vorm van een staande tekening, zoals hij het bronzen beeld zelf noemt. De bronzen lady is een aanwinst voor Nijmegen, dat vindt ook de geportretteerde. (zie hier mijn toespraakje)

5 april

Gisteren, vrijdag, had ik een vrije dag genomen vanwege de overdracht van ons nieuwe huis. Over ruim twee maanden gaan we verhuizen, eerst moet er nog het nodige aan gebeuren, de aannemer begint nog deze maand. Net als bij ons eerste huis in Brakkestein, 25 jaar geleden, en bij ons Leidse huis, 16 jaar geleden, worden ook nu de akten verleden ten overstaan van notaris en vriend Ruud van Gerven. Dat geeft een vertrouwd gevoel.

Vandaag, zaterdag, een paar leuke verplichtingen.
Eerst begeef ik mij naar de atletiekbaan aan de Heemraadstraat. Daar begint de 24 uurs estafetteloop voor Roparun, ten behoeve van ondersteuning van terminale kankerpatiënten, die het niet gegeven is nog meer tijd te krijgen maar met wat hulp misschien wel kwaliteit van leven. Collega Gert Prick en ik hebben beloofd om de eerste etappe van rond 7 kilometer mee te lopen. Hardlopen is leuk, al ben ik niet zo’n ochtendloper en regent het nu een beetje. Maar het loopje gaat lekker, via de Scheidingsweg de Nijmeegse Baan omhoog en na het Taborhuis te hebben aangedaan weer terug naar beneden.

Na een snelle douche op weg naar Neerbosch Oost voor koffie met taartje in Huize Honinghoeve. Mevrouw Tonk woont daar sinds een jaar of 10. Daarvoor woonde ze liefst 60 jaar aan de Acaciastraat. Wat haar bijzonder maakt is dat ze vandaag 105 is geworden. Zij is daarmee de een na oudste inwoner van het land. Onvoorstelbaar hoe vief en kien ze is. Ze hoort nog uitstekend, kan ook prima zien, zelfs de ondertiteling op televisie, heeft een voortreffelijk geheugen en volgt de samenleving op de voet. Als ik vertel dat ik aan één oor doof ben, zegt ze: “ja, daar hebben meer mensen last van als ze ouder worden”. Twee wereldoorlogen meegemaakt, een zoon bijna verloren in het bombardement van februari 1944, haar man al 36 jaar dood, over-overgrootmoeder. “Als dat vrouwtje van 107, die nu de oudste is, komt te overlijden”, zegt mevrouw Tonk, “ben ik de baas van het land!” En zo is het maar net.

Daarna naar Jachtslot De Mookerheide voor een lunch van de Buitenlandse Persvereniging. De correspondenten van kranten en radio&televisie uit landen als Duitsland, Zwitserland, Groot-Brittannië, Rusland, België en China zijn op uitnodiging van het regionaal bureau voor toerisme een paar dagen in Nijmegen en omgeving geweest. Hoewel het weer slecht was, hebben ze wel veel gezien en genoten. Ik ga in op de geschiedenis van Nijmegen, de kennisstad die we nu zijn, de grote evenementen en de prachtige omgeving. Na afloop van mijn toespraakje nog wat kleine interviews over de stad, over het verschil met Den Haag, over de niet gerealiseerde gekozen burgemeester en over de geschiedenis. De Chinese correspondente wil weten of ik naar de Olympische Spelen kom. Nou nee, maar ik vestig wel de aandacht op de 3-daagse Walk of the World die de jarige KNBLO in Peking organiseert. Er wordt driftig geschreven.

3 april

Een afwisselende dag begint met een overleg met de corporaties over onze krachtwijk Hatert. De gesprekken over de investeringen van corporaties en gemeenten zijn al enige tijd aan de gang en hebben inmiddels ook geleid tot betrokkenheid van de ambtenaren van minister Ella Vogelaar. Ik schuif voor deze keer aan naast de wethouders Van Hooft, Lucassen en Depla. Het gesprek is vruchtbaar en leidt tot nadere ideeën en nazoekwerk voor ambtenaren. Wordt vervolgd met hopelijk goede uitkomsten op korte termijn.

Dan het dagelijks bestuur (Vorstand) van de Euregio Rijn-Waal, dit keer op het Nijmeegs stadhuis. Aansluitend op de vergadering praat het bestuur met de leiding van het UMC Radboud. Het UMC fungeert al jaren als projectdrager voor samenwerkingsprojecten over de landgrenzen heen op het gebied van gezondheidszorg. Een voorbeeld is de grensoverschrijdende vluchten van de traumahelikopter die zowel Duitse als Nederlandse patiënten het leven kan redden. Ook voor de volgende Europese subsidieperiode (“Interreg IV”) is het Radboud bereid om de organisatie voor zijn rekening te nemen. Mooi.

De Staatscourant komt langs voor een interview over de betekenis van de Grondwet. Minister Guusje ter Horst heeft gesuggereerd om de Grondwet voor burgers leesbaarder te maken, er een preambule aan vooraf te laten gaan of een eerste hoofdstuk met algemene bepalingen en beginselen. Daar is een levendige discussie over ontstaan. Ik ben kritisch. Het is helemaal niet nodig om de Grondwet te populariseren en een preambule is vragen om moeilijkheden. Denk aan de discussie over een preambule in het Europese verdrag. Moest daarin staan dat wij een joods-christelijke traditie hebben en zo ja, waarom dan ook niet het humanisme genoemd?

Veel belangrijker vind ik dat in onderwijs en inburgering de waarden van onze democratische rechtsstaat goed over het voetlicht komen. De Grondwet is nu eenmaal een juridische tekst die verplichtingen schept en rechten bepaalt. Met die tekst moet je niet gaan sjoemelen omdat niet iedereen juridische taal gemakkelijk kan lezen.

’s Middags overleg met medewerkers en telefoontjes. Ook een werkbezoek aan het voor mij nog volstrekt onbekende Van ’t Lindenhoutmuseum. Dat is gevestigd in de voormalige kapel van het voormalige Kinderdorp Neerbosch en verhaalt van de geschiedenis van de wezenopvang in dit deel van het land. Een mooi, klein museum met een zeer specifiek publiek, waaronder veel voormalige wezen en hun nazaten. In de hoogtijdagen woonden er maar liefst 1100 wezen in het Kinderdorp. Ze kregen er een strenge opvoeding en leerden er een ambachtelijk vak. Velen hebben er hun toekomst aan te danken gehad, maar een liefdevolle omgeving was het niet. Toch hebben veel gewezen wezen uit erkentelijkheid spullen aan het museum nagelaten. Zowel het orgel als de spits van de kapel zijn het werk van dankbare vroegere bewoners.

Terug op het stadhuis woon ik een inspirerende workshop over dienstverlening en de elektronische gemeente ( “E-overheid”) bij onder leiding van Maarten Hillenaar. Met de meest betrokken collegeleden, directeuren en afdelingshoofden nemen wij onze doelstellingen en ambities door onder het motto “Nijmegen geeft antwoord”. Binnenkort willen we de raad informeren over de voortgang van onze plannen voor een Nijmeegs klantencontactcentrum en de andere verbeteringen in de dienstverlening. Belangrijke motor is de nauwe afstemming en samenwerking tussen de dienstverlening en het ICT (Informatie- en Communicatie Technologie)-beleid.

’s Avonds eet ik met oude studievrienden in Plaats 1, het prima restaurant in de Commanderie van St. Jan. Nijmegen is er ook op dit vlak vergeleken bij 20 jaar geleden flink op vooruitgegaan.

2 april

De ochtend gaat grotendeels op aan overleg met de regionale politiedriehoek over beheerskwesties en een ambtelijk overleg over communicatie en representatie. Daarna komen de meisjes van het Kinderpersbureau. Ze willen alles weten over de burgemeester. Hoe oud moet je eigenlijk zijn om burgemeester van Nijmegen te zijn? Honderd jaar vind ik, dan pas weet je waar je over praat. Ik ben pas 50 dus veel te jong. De meiden betwijfelen of ze me moeten geloven.

Ook ’s middags voornamelijk vergaderingen op mijn kamer. Belangrijk natuurlijk, maar de hele dag op mijn kamer zitten is niet per se wat ik onder een inspirerende dag versta. Ik spreek onder meer met het hoofd van de landelijke Inspectie Openbare Orde en Veiligheid, Rick de Rooij. Verder heb ik overleg met de griffier en met het hoofd juridische zaken, met het hoofd van het bureau vergunningen en met de afdeling Veiligheid van de gemeente.

Aan de overkant van het stadhuis drink ik een snel biertje met een paar voormalige collega’s van het adviesbureau waar ik in 2006 aan verbonden was, zij zijn toevallig in de stad. Omdat chauffeur Jos met de gemeentesecretaris nog onderweg terug is van de begrafenis van oud-secretaris Kuin in Groningen, is een van de huismeesters zo vriendelijk mij een lift naar de Rembrandtstraat te geven. Drie zusters Yetemen zijn lang geleden met vader en moeder uit Turkije meegekomen, woonden jarenlang in de Dominicanenstraat en zijn nu over Nijmegen en Berg en Dal verspreid. Zij hebben mij in het huis van één van hen als gast aan tafel genood, samen met het gezin Wessel-Yetemen, een vriendin, mevrouw Durmus, en de oude buurvrouw tante Bep. Het wordt een mooie avond met heerlijk Turks eten en veel discussie over Nijmegen, de stand van het land, dromen in het Turks of het Nederlands, de toekomst van NXP en het populisme in de politiek. Zoon Dennis vraagt of ik nog een opdracht weet voor een onderzoeksproject op school. Wat te denken van klimaatbeleid in Nijmegen? Hij lijkt enthousiast.

1 april

Ik hoor van het overlijden van Siem Kuin. Hij was al ruim in de tachtig. Kuin was een leven lang Nijmeegs ambtenaar, hoofd financiën en ten slotte meer dan 13 jaar gemeentesecretaris. Een aardige, loyale en zeer betrokken man met visie die als gemeentesecretaris van grote waarde was voor de ambtelijke organisatie, voor het college en voor de stad. Ik kende hem als naaste collega van mijn vader in de jaren zeventig. Beiden waren ze behoorlijk formeel. Het verhaal gaat dat ze elkaar pas tutoyeerden de dag dat mijn vader met pensioen ging. Ik schrijf een condoleancebrief aan zijn familie.

Voorafgaand aan de wekelijkse collegevergadering eerst een overleg met de leiding van de veiligheidsregio en de regionale brandweer. De collegevergadering zelf is van de gebruikelijke omvang en lengte. Veel voorstellen gaan betrekkelijk geruisloos door het college, andere roepen enkele toelichtende vragen op of worden gebruikt als aanleiding tot een voortgangsbericht. Op elke collegeagenda staan echter ook onderwerpen die aandacht en intensief gesprek vergen. Niet altijd betekent dit dat er verschil van inzicht bestaat, vaker is het zo dat de hoofdlijn overeind blijft maar het voorstel door de discussie in het college aan kwaliteit wint.

Dit keer staat onder meer een voorgangbericht over de aanpak van Antilliaanse probleemjongeren op de agenda. In het persgesprek na afloop benadrukken wethouder Lenie Scholten en ik dat Nijmegen het bovengemiddeld goed doet in deze aanpak en dat de investeringen lonen. Het blijft natuurlijk wel treurig dat zo’n aparte aanpak noodzakelijk is, maar de werkelijkheid is nu eenmaal dat er teveel Antilliaanse jongens zijn die zonder voldoende opleiding en taalbeheersing en zonder perspectief hier rondhangen. Zonder gerichte aandacht komen ze vanzelf dieper in de goot.

Na het college brengen wij een werkbezoek aan GGz (Geestelijke Gezondheidszorg) Forum aan de Tarweweg. Ik was daar enige tijd geleden al te gast, zodat ik nu slechts een deel van het programma meemaak. De volgende schaalvergroting doet zich voor met de voorgenomen fusie met De Gelderse Roos. Kennelijk is deze beweging onvermijdelijk om voldoende kwaliteit te kunnen garanderen. Alleen een paar hele grote instellingen voor geestelijke gezondheid zullen overblijven. Het lijkt wel de internationale bankwereld.

’s Avonds ben ik in Zwolle voor een regiovergadering van de Consumentenbond. Ik ben vandaag geen 1 april grappen tegengekomen, maar het kan natuurlijk zijn dat ik ergens ben ingetuind zonder dat te weten.