25 januari

De ochtend breng ik door op het hoofdbureau van politie aan de Stieltjesstraat. Commissaris van de Koningin Clemens Cornielje brengt een werkbezoek aan onze veiligheidsregio. Hij wordt onderhouden over organisatie, bestuurlijke verhoudingen, evenementencoördinatie, oud & nieuw-vandalisme en de crisisbeheersing rond de stroomstoring in de Bommeler- en Tielerwaard eind vorig jaar. Goede presentaties, goede mensen.

Helaas moet ik voortijdig afhaken om op tijd in Eindhoven te zijn. Daar spreek ik op verzoek van Binnenlandse Zaken met een commissie onder leiding van Tineke Lodders die aanbevelingen moet doen voor doordecentralisatie van Rijk naar provincies. Ze willen ook weten wat een burgemeester van een grote stad daarvan vindt. In de commissie zitten de SG van het ministerie van LNV Andre van der Zande, DG Andreé van Es van BZK en oud-commissaris Hans Alders. Ik heb niets tegen decentralisatie van rijkstaken naar de provincies, zolang dat op een geconcentreerd terrein plaatsvindt: RO, infrastructuur, milieu en groen. In ruil daarvoor zouden sommige provincietaken best lokaal kunnen worden uitgevoerd. Bovendien hoeven niet alle provincies over één kam te worden geschoren.

Van Eindhoven naar Utrecht om daar vlakbij CS te vergaderen over de verhouding Veiligheidsberaad en VNG. Het gesprek met Annemarie Jorritsma en Ralph Pans geeft aanknopingspunten voor een geprofileerde toekomst van het Veiligheidsberaad. Van Ralph Pans krijg ik zijn recente boekje over het Utrechtse burgemeestersreferendum cadeau. ‘De slag om de domstad’ heet het. Een slag was het, al trok het weinig Utrechtenaren naar de stembus. Aleid Wolfsen kreeg uiteindelijk 13.024 stemmen, dus nog geen 5% van de Utrechtse kiezers. Meer dan 90% bleef gewoon thuis.

’s Avonds weer in Nijmegen voor de jaarlijkse Burgemeester Daleslezing en de uitreiking van de Dalesprijs. Beide zijn een initiatief van het COC Nijmegen. Lilianne Ploumen, voorzitter van de PvdA, houdt een stevig verhaal over grondrechten en discriminatie in Europa. Hoewel ze regelmatig verwijst naar de sociaaldemocratische visie, spreekt haar tekst meer mensen aan dan alleen de eigen partijgenoten op de tribune. De prijs gaat dit jaar naar de initiatiefnemers van café Dapper, waar al zeven jaar homo’s, lesbiennes en biseksuelen met een lichte verstandelijke handicap elkaar in alle rust en ontspanning kunnen ontmoeten.

24 januari

Rob van Gijzel wordt de nieuwe collega van Eindhoven. In de raad lijkt verliezer Leen Verbeek meer steun te genieten, maar de meeste partijen durven het niet aan om de uitslag van het ongeldige referendum te negeren. Tsja, zo heeft die ingebouwde drempel van 30% natuurlijk geen enkele betekenis. In Den Haag heeft men afgezien van een referendum en gewoon in de achterkamers een goede kandidaat uitgekozen, Jozias van Aartsen. Meer een Hagenaar dan een Hagenees. Ik ken hem al sinds ik in 1985 bij Binnenlandse Zaken ging werken. Zowel Van Gijzel als Van Aartsen zijn voormalige landelijke politici. Net als de nieuwe collega’s Aleid Wolfsen (Utrecht), Cees van der Knaap (Ede), Ferd Crone (Leeuwarden), Geke Faber (Zaanstad), Jan Hoekema (Wassenaar) en Francisca Ravestein (Opsterland). Annemarie Jorritsma, Gerd Leers, Job Cohen en ikzelf hebben ook al een landelijk verleden. Het lijkt er op dat steeds vaker gemeenteraden kiezen voor Haagse ervaring en Haagse contacten. Dat levert overigens niet per sé betere burgemeesters op.

’s Ochtends een informeel gesprek met Rob Jaspers van De Gelderlander, overleg met de bestuurssecretaris van de veiligheids- en politieregio Rinie Verhoeven en een korte toespraak voor de introductiecursus van nieuwe medewerkers van onze gemeente. Daarna samen met Hannie Kunst lunchoverleg met de bestuurders van de universiteit en het UMC. We spreken onder meer over studentenhuisvesting, gewenste hotel- en congresaccommodaties en de komende lustrumviering. Helaas moet ik eerder weg om rond 14 uur in Den Haag bij de startbijeenkomst Grensoverschrijdende Samenwerking te zijn. Minister Guusje ter Horst en staatssecretaris Frans Timmermans willen serieus werk maken van de samenwerking over de grenzen heen en vinden daar de euregio’s een goede vorm voor. Ik ook, dus teken ik graag de nogal vage intentieverklaring die aan mij als voorzitter van onze Euregio wordt voorgelegd. Nu graag nog de spreekwoordelijke boter bij de vis. Het zou om te beginnen nuttig zijn als de ministeries niet naar elkaar blijven kijken maar één politieke probleemhebber in het kabinet aanwijzen. Wie is de man of vrouw die echt opkomt voor de economische en culturele kansen in de grensregio’s? En waarom is minister Maria van der Hoeven van Economische Zaken hier niet?

Aan het eind van de dag bereid ik in een Haags café aan het Plein de komende vergadering van het Dagelijks Bestuur van het Veiligheidsberaad voor met de secretaris Winrie de Boer. We werken pas kort samen, maar ze is nu al een steun en toeverlaat.

23 januari

Een bezig dagje begint op de openwijkschool Aldenhof. Daar heb ik vorig jaar beloofd op de Nationale Voorleesdagen te komen voorlezen en nu is het zover. Voor peuters en kleuters die vooral geïmponeerd zijn door mijn ambtsketen mag ik voordragen uit fraai geïllustreerde boekjes die handelen over een muis die huis zoekt en een mol die nu wel eens wil weten wie er op zijn hoofd heeft gepoept. Vooral dat laatste is een erg populair boekje. Benieuwd of minister voor Jeugd en Gezin Rouvoet dat vanochtend ook heeft gedeclameerd.

Stadsregiovoorzitter Jaap Modder vormt in zijn eentje een heus contrapunt voor al die kleintjes op school. Wij praten op het stadhuis over de economische ontwikkeling van Nijmegen en omstreken en over onze bereikbaarheid. We gaan ons samen sterk maken voor de financiering van het Hoogwaardig Openbaar Vervoer en zetten ook de spoorlijn Nijmegen-Kleve weer op de agenda.

In de hal van het stadhuis bieden tientallen politiemensen in gele en oranje actiehesjes mij in mijn hoedanigheid van hun korpsbeheerder een petitie aan over betere arbeidsvoorwaarden. Ik beloof die aan de minister van BZK door te geven. Zij kent net als ik de kwaliteit van de politie Gelderland-Zuid en die mag wat mij betreft beloond worden. Ik begrijp dat de bonden streven naar betere beloning van de dienders, daar is ook alle reden voor. Over de precieze looneisen laat ik mij natuurlijk niet uit, Guusje ter Horst onderhandelt immers mede namens mij. Wel complimenteer ik onze politiemensen met de rust en de zorgvuldigheid waarmee de acties worden gevoerd. Ik zou ook niet anders verwachten.

In het begin van de middag naar Bergmanianum in Brakkestein waar pater Jos Gadiot zijn honderdste verjaardag viert temidden van tientallen familieleden, vrienden en collega-geestelijken. Ik lees tegen mijn gewoonte in een uitgeschreven speech letterlijk voor. De jubilaris is stokdoof maar met zijn ogen is niets mis, dus hij leest woord voor woord mee. De pater blijkt familie te zijn van een dierbare vriendin van mijn ouders en grootouders, die ik vroeger vaak bezocht. Kleine wereld.

Is de stemming in het geestelijk rustoord lichtelijk sereen, dat kan je niet zeggen van de sfeer op het Mondial College in Leuvensbroek. Daar reik ik in een kolkende zaal vol opgewonden schooljeugd de prijzen uit van een klimaatwedstrijd. Die wedstrijd is georganiseerd in het kader van het werk dat een raadswerkgroep heeft verricht om in Nijmegen een vooruitstrevend maar ook realistisch klimaatbeleid te voeren. De jongeren vinden de burgemeester maar zozo, ze willen liever Ali B zien en horen. Goed dat die zich zo (vrijwillig en zonder honorarium) inzet voor dit doel. Leuke jongen ook. Ali bedankt!

Terug op het stadhuis weer ernstige zaken in de regionale politiedriehoek. In het begin van de avond nog een ingelast overleg met de selectieadviescommissie over de vervulling van de vacature directeur veiligheidsregio en daarna een raadskamer waarin ik word ondervraagd over de inspraaknota en nieuwe inspraakverordening die ik aan de raad heb voorgesteld. Een aardig debat of je inspraak nu als recht moet beschouwen waar alleen gemotiveerd van mag worden afgeweken of als een keuze die het bestuursorgaan (college, raad, burgemeester) steeds opnieuw kan maken en dus afwegen. In Nijmegen kiezen we terecht voor het eerste.

De raadsvergadering die aansluitend plaatsvindt, duurt niet lang. De klimaatnota van de raadswerkgroep is het enige inhoudelijke agendapunt. Goed werk van raadslid Henny Roorda en de haren, ze krijgen unanieme steun. Bovendien wil de raad graag dat Nijmegen ‘Millenniumgemeente’ wordt, dwz. een van de gemeenten die zich extra inzetten voor de zgn. millenniumdoelen. Een fraai streven.

22 januari

Dinsdagochtend eerst het half uurtje met gemeentesecretaris Pier Eringa, daarna collegevergadering. Het college stelt onder meer de brief aan de raad met het voorstel voor de citymarketing vast. Ik hoop dat de raad het snel zal behandelen. Uit een informele bijeenkomst in november heb ik afgeleid dat de kans op een raadsbreed draagvlak groot is. In het college krijgen we een eerste presentatie van de uitkomsten van de zgn. Stad- en Wijkmonitor, waarin de “state of the city” staat beschreven: wat vinden Nijmegenaren de grootste problemen, zijn ze tevreden over het beleid, hoe staat het in de wijken? Over enkele weken worden deze monitor en de zgn. bestuursmonitor aan de raad gestuurd, nu dus nog achter slot en grendel. Tijdens de collegevergadering bespreken we ook de opbouw van ons personeelsbestand en welke mogelijkheden we hebben om dat bij de tijd te houden, ook in de betekenis van leeftijd. Ook de gemeente Nijmegen krijgt last van de vergrijzing.

In de loop van de middag nog verschillende overleggen, onder meer met de stadsadvocaat. Ook een reguliere ambtelijke vergadering over communicatie en representatie. En verder veel stukken en tekenboeken.

Tussendoor komt een ploeg van Eén Vandaag opnamen maken in de Schepenhal en mijn werkkamer. Vorige week werd een interview met mij gepubliceerd in Binnenlands Bestuur. Geen wereldschokkende tekst en wat ik zei had ik al meermalen elders gezegd. Maar dit keer pikte iedereen het op. Ik betrok de stelling dat, nu de gekozen burgemeester door het huidige kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie definitief is gekist en begraven, we moeten stoppen met het burgemeestersreferendum. Dat was immers ooit bedoeld als opstapje, als tijdelijke voorziening in afwachting van de echte gekozen burgemeester. Ik kan het weten, want ik bracht dat burgemeestersreferendum in het regeerakkoord van het 2^de kabinet Kok (1998). Dit referendum heeft als groot nadeel dat kandidaten niet een echte inhoudelijke campagne kunnen voeren, in het huidige bestel heeft de burgemeester immers geen politieke macht. Dat zou bij het eerder voorgestelde systeem van de gekozen burgemeester wel anders zijn, die was dan echt regeringsleider op lokaal niveau. Nu kunnen kandidaten alleen maar hun stijlverschillen benadrukken, hoe sociaal ze zijn, hoeveel hart ze hebben voor carnaval of voor schooljeugd. Een beautycontest kort gezegd.

Kiezers willen wel wat te kiezen hebben. In het burgemeestersreferendum is dat niet echt het geval. En al helemaal niet als mensen alleen mogen kiezen tussen PvdA en PvdA. Geen wonder dat in Utrecht de drempel niet werd gehaald, benieuwd of dat in Eindhoven wel zal lukken. Kortom: liever echt dan namaak!

21 januari

Gisteren een mooie wedstrijd van NEC gezien, alsof Mario Been het elftal opnieuw had uitgevonden. Een zwak Ajax werd op 1-1 gehouden, NEC had eigenlijk moeten winnen. Dit keer geen boze supporters voor het hoofdgebouw. De ME houdt de wacht, maar daar blijft het dan ook bij.

Vandaag een tweede ronde met kandidaten voor de functie van directeur Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Het kost veel tijd om een goede match te vinden. Daarna de gebruikelijke overleggen over veiligheidsbeleid en brandweer. Binnenkort gaan we verder spreken over de gewenste regionalisering van de brandweer. Wat betekent dat precies voor Nijmegen en voor onze huidige directie Brandweer?

Het tweede deel van de middag breng ik in De Vereeniging door bij de nieuwjaarsbijeenkomst van de Nederlandse Maatschappij voor Nijverheid en Handel, afdeling Nijmegen. Voorzitter Leo Visser (RvB Royal Haskoning) interviewt mij over de Nijmeegse citymarketing, Bert Jeene (Industriële Kring Nijmegen) en Guido Mattheé (Health Valley) geven commentaar. Het blijkt dat er brede steun bestaat voor de focus op de oudste stad van het land. Voorwaarde is wel dat we dat weten te verbinden met wat Nijmegen nu wil zijn en is: een stad van kennis en innovatie, van studenten en van gastvrijheid. Iedereen heeft daar wel een motto bij. Ik krijg ook veel leuke suggesties van Nijmegenaren per mail en brief. We zullen die aan professionals meegeven. Gespecialiseerde bureaus moeten, als de raad instemt met onze keuze, de vertaalslag gaan maken naar een slogan en een logo, dat we de komende jaren gaan gebruiken. Zelf zullen we er voor moeten zorgen dat we “live up to the standard”, dwz. laten zien dat we ook daadwerkelijk die boeiende dynamische historische stad zijn. Zorgen dat we dat zichtbaar maken, zowel in de stad zelf als in de beeldvorming voor bezoekers, kenniswerkers, toeristen, bedrijven en cultuurminnaars.

Ook in De Vereeniging, maar dan op het podium van de grote (lege) zaal, overhandigt directeur Albert Krielen mij het eerste exemplaar van een sponsorboekje dat bedrijven en instellingen moet verleiden om bij te dragen aan de vernieuwing van het meubilair. Een van de mooiste concertzalen van het land verdient mooie nieuwe stoelen. Wie voelt zich Maecenas?

Aan het begin van de avond seniorenoverleg, de maandelijkse vergadering met de fractievoorzitters. Onderwerp van gesprek is onder andere de ‘borrel’ na afloop van de raadsvergadering. De aanwezige fractievoorzitters verenigen zich op een wat soberder regime, waarvan de details binnenkort naar buiten komen. Dit nieuws zal de Telegraaf deze keer wel niet halen. Over enkele aanpassingen van de orde van de raadsvergaderingen lopen de meningen wel uiteen. Dat is de reden waarom enkele voorzitters van kleine fracties zich vandaag hebben afgemeld. Wordt vervolgd.